Bu içeriğimizde ticaret şirketleri nelerdir, ticaret şirketlerinin özellikleri nelerdir, hangi konularda ayrışırlar gibi konular üzerinde duracağız. Öyleyse hiç vakit kaybetmeden hemen konumuza giriş yapalım.

Ticaret şirketleri özelliklerine göre ikiye ayrılırlar.

  1. Şahıs Şirketleri
  2. Sermaye Şirketleri

1) Şahıs Şirketleri

Şahıs şirketleri ortakların sorumluluklarının sınırsız olduğu ve tüzel kişiliğe sahip şirket türleridir. Ortak bir ekonomik çıkar ya da çıkarlar gereğince sayı olarak belli kişilerin kurduğu ve sorumluluğu kişisel olan ortaklıklara şahıs şirketi adı verilmektedir. Bu şirket türünde ortakların sayısı genelde azdır ve devir işlemi de oldukça zor olmaktadır. Şahıs şirketlerinde ortakların hepsi uygun görmeden hisse başkalarına satılamamakta ve devredilememektedir. Şirketten ayrılan hissedarın üçüncü kişilere karşı sorumlulukları belli bir süre daha devam eder. Kişi şirketinde ortaklar gerçek kişilerdir ve şirket borçlarına karşı bütün varlıklarıyla sorumlu olmaktadırlar. Ayrıca şahıs şirketi de kendi içerisinde kollektif şirket ve komandit şirket olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Kollektif Şirket

Kollektif şirket, gerçek kişiler arasında kurulur ve ortaklardan hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklarına karşı sınırlandırılmamıştır. Kollektif şirket Türk Ticaret Kanunu söylemine göre ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında çalıştırmak gayesiyle gerçek kişilerin kurmuş olduğu, ortakların hepsinin şirket alacaklarına karşı sınırsız derecede sorumlu olduğu ortaklıklara denmektedir. Bu şirket türünde şirketin yönetilmesinden bütün ortaklar sorumludur. Kuruluşta bunun aksine bir hüküm konulmamışsa diğer ortaklar onay vermeden ortaklıktan ayrılınamamaktadır. Aynı sistem şirkete yeni bir ortak alınması gibi durumlar için de geçerlidir.

Kollektif şirketlere sadece gerçek kişiler ortak olabilir. Ortaklar kar ya da zararı eşit miktarda veya kuruluş döneminde belirlenen oranlara göre bölüşmektedirler.

Komandit Şirket

Komandit şirket aslında kollektif şirketin bir çeşididir. Bu şirket türünde ortaklardan bir ya da birkaçının sorumluluğu sınırlı olmaz. Diğer ortakların sorumlulukları ise şirkete katılırken ortaya koydukları sermaye miktarı kadardır. Sorumluluğu sınırsız olan ortaklara “komandite ortak” sınırlı olanlara ise “komanditer ortak” adı verilmektedir. Komantide olan ortakların mutlaka gerçek kişi olması gerekir. Komantider olan ortaklar ise gerçek veya tüzel kişiler olarak katılabilirler. Komandit şirket, komantide olan ortaklar tarafından yönetilmektedir. Komantider ortaklar ise, yıl sonunda hesaplarını denetleyebilir ve oluşan kar oranından koydukları sermayeye göre kar alabilirler. Genelde bu tarz şirket türüne az rastlanmaktadır.

Komandite ortak: Sorumluluğu sınırsız olan ve zincirleme olan ortak tipidir. Gerçek kişilerden oluşmaktadır ve şirketin yönetimine seçilebilmektedir.

Komanditer ortak: Sorumluluk alanı şirkete koyduğu sermaye ile sınırlı olan ortak tipidir. Şirketin yönetimine seçilememektedir. Bu ortak gerçek veya tüzel kişi olabilir.

2) Sermaye Şirketleri

Sermaye şirketlerinde ortakların sorumlulukları şirkete getirdikleri sermaye miktarı kadardır. Böyle şirketlerde şirketten birinin ayrılmasıyla ortaklık bozulmaz. Ortakların şirkette bulunan payları ise kişisel olmamaktadır. Bu paylar kolaylıkla devredilebilmekte ve satılabilmektedir.

Sermaye şirketlerinin en önemli özelliklerinden birisi de şirketin yönetimiyle ilgilenmekle sermayeye ortak olmak arasında fark bulunuyor olmasıdır. Ortakların ikinci planda kalmaları ve buradaki asıl değerli olan şeyin şirket içerisine getirilen sermayenin olmasından dolayı bu tarz ortaklıklara sermaye şirketleri adı verilmektedir.

Sermaye şirketleri, itibarını ve gücünü yönetiminden ve sermayesinden alır. Şirket alacaklarına karşı olarak şirket mal varlığı bir güvence oluşturmaktadır. Türk Ticaret Kanunu’nda bulunan sermaye şirketleri anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket olmak üzere 3’e ayrılır.

Anonim Şirketler

Minimum 5 ya da daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulması gereken, paylara bölünmüş bir temel sermayesi olan aynı zamanda da borçlarından kaynaklı olarak sadece şirketin varlığı kadarından sorumlu olunan ortaklıklara anonim şirket denmektedir. Anonim şirketin en önemli özellikleri şu şekildedir;

  • Ortak sayısı minimum 5 olabilir.
  • Ortaklar gerçek veya tüzel kişi olabilir.
  • Şirketin temel sermayesi net olarak belli olmalı ayrıca bunun da tutarı minimum 50.000 TL olmalıdır.
  • Şirketin temel sermayesi eşit miktarda paylara bölünmektedir.
  • Şirketin ticari ünvanı bulunmalı ve ayrıca iş konusu belli olmalıdır.
  • Şirketin üçüncü kişilere olan sorumluluğu şirketin varlığıyla sınırlı olmaktadır.
  • Şirket ortaklarının üçüncü kişilere karşı sorumlulukları getirdikleri sermaye kadar olmaktadır.

Limited Şirketler

İki veya daha fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulan, aynı zamanda ortaklarının sorumluluğunun şirkete getirmeyi taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı olan ve temel sermayesi belli olan işletmelere limited şirket adı verilmektedir. Limited şirketin en önemli özellikleri şu şekildedir;

  • Ortak sayısı minimum 2 maksimum 50 olabilir.
  • Temel sermayesi en az 25.000 TL olmalıdır.
  • Bankacılık, sigortacılık ve borsa bankerliği ile uğraşılmaz.
  • Ortaklık payının tutarı ne olursa olsun, her ortağın bir payı bulunmaktadır.
  • Ortaklık payının devri için diğer ortakların izni olmalıdır.
  • Şirkete getirilen sermaye için hisse senedi çıkarılmamaktadır.
  • Şirketin temel sermayesi, şirkete ilişkin kağıt, zarf ve başka basılı olan evraklarda mutlaka belirtilmeli ve şirket ünvanı mutlaka limited şirket kelimesini içermelidir.

Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket

Sermayesi paylara bölünen ve ortaklarından bir tanesinin veya birkaçının şirket alacaklarına karşı bir kollektif şirket, diğerleri de bir anonim şirket ortağı gibi sorumlu olan şirket tipidir. Bu şirket tipinde kollektif şirket ortakları gibi sorumlu olan ortaklara komandite, anonim şirket ortakları gibi sorumlu olan ortaklara ise komanditer ortak denmektedir.

Yorum Yap

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.