Damga Vergisi Nedir?

Damga Vergisi Nedir?

Damga Vergisi Nedir?

İş hayatında ve günlük hayatta sıkça ismini duyduğumuz damga vergisi nedir? Nasıl ödenir? Kim tarafından ödenir gibi soruların cevaplarını bu yazımızda bulabilirsiniz. 

Damga vergisi, kişilerin veya kurumların aralarında yaptıkları resmi ve hukuki sonuç doğuran anlaşmaların, sözleşmelerin veya işlemlerin belgelendirildiği, kağıtlardan alınan bir vergi türüdür.   

Yapılan sözleşme gerçek kişiler arasında ise, her iki tarafta damga vergisi hususunda mükelleftir. Eğer sözleşme tüzel kişi ve gerçek kişi arasında yapılıyorsa ve tüzel kişi kamu kurumu ise bu durumda da damga vergisi mükellefi gerçek kişidir. Kısacası resmi kurumlar vergiden muaftır. 

Kira sözleşmeleri, vergi beyannameleri, ihale, sözleşme, harcıhah ve ücret ödeme gibi belgeye dayalı durumlarda damga vergisi ortaya çıkmaktadır. 

Damga Vergisi Mükellefi Olanlar?

Resmi nitelik taşıyan ve Damga Vergisi Kanunu ile sınırları çizilmiş olan kağıtlarda imzası bulunan kişiler damga vergisi mükellefidir diyebiliriz. Kağıtlarda imzası bulunan taraflardan biri resmi kurum olup vergiden muaf ise bu durumda damga vergisi mükellefi diğer taraftır.

Yabancı ülkelerle Türkiye’deki konsolosluklarda gerçekleşen sözleşmeden doğan belgelerin vergi mükellefiyeti, Türkiye’de bu kağıtlar üzerinden devir veya ciro yapanlar veya bunlardan faydalananlar tarafından ödenir. 

Damga Vergisi Oranları ve Ücretleri Nelerdir?

1 Ocak 2020 tarihinden itibaren azami tutar 3.239.556,40 Türk Lirası olmuştur.

Damga Vergisine Tabi Kağıtlar (2020 YILI)

I. Akitlerle ilgili kağıtlar

Oran ve Tutarlar
A. Belli parayı ihtiva eden kağıtlar:
1.Mukavelenameler,  taahhütnameler ve temliknameler (Binde 9,48)
2. Kira mukavelenameleri (Mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden) (Binde 1,89)
3. Kefalet, teminat ve rehin senetleri (Binde 9,48)
4. Tahkimnameler ve sulhnameler (Binde 9,48)
5. Fesihnameler (Belli parayı ihtiva eden bir  kağıda taalluk edenler dahil) (Binde 1,89)
6. Karayolları Trafik Kanunu uyarınca kayıt ve tescil edilmiş ikinci el araçların satış ve devrine ilişkin sözleşmeler (Binde 1,89)
7. (Ek:6728/28. md.-Yürürlük: 09/08/2016) Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlara ilişkin ön izin, irtifak hakkı veya kullanma izni sözleşmeleri (yatırım taahhüdü bulunanlar dâhil ön izin, irtifak hakkı veya kullanma izni süresine göre bulunacak bedel üzerinden) (Binde 9,48)
8. (Ek:6728/28. md.-Yürürlük: 09/08/2016) Resmî şekilde düzenlenen gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri (Binde 0)
9. (Ek:6728/28. md.-Yürürlük: 09/08/2016) Resmî dairelerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin yaptıkları ihalelerde, ihaleyi yapan idare ile düzenlenen sözleşmeler (Binde 9,48)
10. (Ek:6728/28. md.-Yürürlük: 09/08/2016) 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında düzenlenen:
a) Taksitle satış sözleşmeleri (Binde 9,48)
b) Ön ödemeli konut satış sözleşmeleri (Binde 0)
c) Devre tatil ve uzun süreli tatil hizmeti sözleşmeleri (Binde 9,48)
ç) Paket tur sözleşmeleri (Binde 9,48)
d) Abonelik sözleşmeleri (Binde 9,48)
e) Mesafeli satış sözleşmeleri (Binde 9,48)
11. (Ek:6728/28. md.-Yürürlük: 09/08/2016) 7/6/2012 tarihli ve 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu kapsamında düzenlenen turist rehberliğine ilişkin sözleşmeler (Binde 9,48)
12. (Ek:6728/28. md.-Yürürlük: 09/08/2016) 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında düzenlenen:
a) Toptan elektrik satış sözleşmeleri (Binde 9,48)
b) Perakende elektrik satış sözleşmeleri (Binde 9,48)
13. (Ek:6728/28. md.-Yürürlük: 09/08/2016) 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu kapsamında düzenlenen:
a) Toptan doğal gaz satışına ilişkin sözleşmeler (Binde 9,48)
b) Tüketicilere doğal gaz satışına ilişkin sözleşmeler (Binde 9,48)
14. Resmi şekilde düzenlenen kat karşılığı veya hasılat paylaşımı inşaat sözleşmeleri (Binde 0)
15. Resmi şekilde düzenlenen kat karşılığı veya hasılat paylaşımı inşaat sözleşmeleri kapsamında yapı müteahhitleri ile alt yükleniciler arasında düzenlenen inşaat taahhüt sözleşmeleri (Binde 0)
16. Kat karşılığı veya hasılat paylaşımı inşaat işlerine ilişkin danışmanlık hizmet sözleşmeleri (Binde 0)
17. Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri (Binde 0)
B. Belli parayı ihtiva etmeyen kağıtlar:
1.Tahkimnameler (89,10 TL)
2.Sulhnameler (89,20 TL)
3.Turizm işletmeleri ile seyahat acentelerinin aralarında düzenledikleri kontenjan sözleşmeleri (500,80 TL)
(Belli parayı ihtiva edenler dahil)

II. Kararlar ve mazbatalar

1. Meclislerden, resmi heyetlerden ve idari davalarla ilgili  olmayarak Danıştaydan verilen mazbata, ilam ve kararlarla hakem kararları:
 a) Belli parayı ihtiva edenler (Binde 9,48)
 b) Belli parayı ihtiva etmeyenler (89,10 TL)
2. (Ek : 6728/28. Md. – Yürürlük 9/8/2016) İhale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve  kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Binde 5,69)

III. Ticari işlemlerde kullanılan kağıtlar

1. Ticari ve mütedavil senetler:
a) Emtia senetleri:
    aa) Makbuz senedi (Resepise) (30,70 TL)
    ab) Rehin senedi (Varant) (18,10 TL)
    ac) İyda senedi (2,90 TL)
    ad) Taşıma senedi (0,80 TL)
b) Konşimentolar (18,10 TL)
c)Deniz ödüncü senedi (Binde 9,48)
d) İpotekli borç senedi, irat senedi (Binde 9,48)
2. Ticari belgeler:
a) Menşe ve Mahreç şahadetnameleri (30,70 TL)
b) Resmi  dairelere ve bankalara ibraz edilen bilançolar ve işletme hesabı özetleri:
ba) Bilançolar (68,70 TL)
bb) Gelir tabloları (32,90 TL)
bc) İşletme hesabı özetleri (32,90 TL)
c) Barnameler (2,90 TL)
d) Tasdikli manifesto nüshaları (13,40 TL)
e) Ordinolar (0,80 TL)
f) Gümrük idarelerine verilen özet beyan formları (13,40 TL)

IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar

1. Makbuzlar:
a) Resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtlar (Binde 9,48)
b) Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (Ek: 5766/10-ç md.) (Yürürlük: 6/6/2008) (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden  ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kağıtlar (Binde 7,59)
c) Ödünç alınan paralar için verilen makbuzlar veya bu mahiyetteki senetler (Binde 7,59)
d) İcra dairelerince resmi daireler namına şahıslara ödenen paralar için düzenlenen makbuzlar (Binde 7,59)
2. Beyannameler (Bu beyannamelerin sadece bir nüshası vergiye tabidir):
a) Yabancı memleketlerden gelen posta gönderilerinin gümrüklenmesi için postanelerce gümrüklere verilen liste beyannamelerde yazılı her gönderi maddesi için (0,80 TL)
b) Vergi beyannameleri:
    ba) Yıllık gelir vergisi beyannameleri (89,10 TL)
    bb)  Kurumlar vergisi beyannameleri (119,00 TL)
    bc)  Katma değer vergisi beyannameleri (58,80 TL)
    bd) Muhtasar beyannameler (58,80 TL)
    be) Diğer vergi beyannameleri (damga vergisi beyannameleri hariç) (58,80 TL)
c) Gümrük idarelerine verilen beyannameler (119,00 TL)
d) Belediye ve il özel idarelerine verilen beyannameler (43,70 TL)
e) Sosyal güvenlik kurumlarına verilen sigorta prim bildirgeleri (43,70 TL)
f) (Değişik:6728/28. Md. Yürürlük: 9/8/2016) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgesi ile muhtasar beyannamenin birleştirilerek verilmesiyle oluşturulan beyannameler (69,70 TL)
3. Tabloda yazılı kağıtlardan aslı 1,00 Yeni Türk Lirasından fazla maktu ve nispi vergiye tabi olanların resmi dairelere ibraz edilecek özet, suret ve tercümeleri. (0,80 TL)

Damga Vergisi Miktarı Neye Göre Hesaplanır?

Vergiye konu olan kağıtların nüshasına göre damga vergisi tutarı hesaplanır. Kağıtların fotokopisi veya sureti vergiye dahil edilmez. Damga vergisinin ödemesi üç şekilde olur;

  • Basılı damga konulması şekliyle 
  • Makbuz verilmesi şekliyle
  • İstihkaktan kesinti yapılması şekliyle

Basılı damga konulması ödeme şekilleri;

Pul yerine basılı damga koyarak aşağıdaki kağıtları ödeyebilirsiniz.

  • Fatura
  • Su, elektrik, doğalgaz, telefon mukavelenameleri
  • İbra senetleri
  • Makbuzlar
  • Ulaştırma senetleri

Makbuz verilmesi şekliyle ödeme;

  • Damga vergisi ödeyecek mükellefler Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir. Belirlenen kurum ve kuruluşlar 1 ay içerisinde düzenlenen kağıtların vergisini ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine beyanname yolu ile bildirir eder ve yirmialtıncı akşamına kadar öder. 
  • Bu durumun dışında kalan haller için ise, düzenlenen kağıdın tarihini izleyen onbeş gün içinde beyan eder ve aynı süre içerisinde öder.

İstihkaktan kesinti şekliyle ödeme;

  • Genel ve özel bütçeli dairelerle belediyeler ve il özel idareleri ve belediyeler, bankalar, iktisadi kamu teşekkülleri ile bunların iştirakleri ve müesseseleri ve benzeri teşekkül, iştirak ve müesseselerin ödemelerinde kullanılan ve nispi vergiye tabi bulunan makbuzlarla bu mahiyetteki kağıtlara ait vergilerin, ödemelerin yapılması ve avans suretiyle ödemelerde avansın itası sırasında ilgili daire ve müesseseler tarafından istihkaklardan kesinti yapılması şekli ile ödenmesine Maliye Bakanlığınca izin verilebilir.
  • Genel bütçenin dışında kalan durumlarda 1 ay içinde kesilen damga vergisi ertesi ayın 20. günü akşamına kadar beyan edilir ve 26. günü akşamına kadar ödenir. 

 

 

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.